Usability چیست؟ و در UX چطور به کاربرد پذیری مطلوب دست یابیم


Usability چیست؟ و در UX چطور به کاربرد پذیری مطلوب دست یابیم

در وب، کاربردپذیری یک شرط اساسی برای بقا است. اگر استفاده از وب سایت سخت باشد، کاربران به راحتی آن را می‌بندند. اگر صفحه اصلی نتواند هدف کاربر را ارائه کند و یا کاربران را گیج کند، کاربران سایت را ترک خواهند کرد. حال میخواهیم به بررسی موارد مطرح در کاربردپذیری بپردازیم. با رادوو همراه باشید.


چیست - تعریف کاربرد‌پذیری

کاربرد پذیری یا usability یک خاصیت کیفی است، که تعیین کننده درجه آسانی استفاده از رابط کاربری است. همچنین این لغت به متدهایی برای آسان‌تر کردن کاربرد طی مرحله طراحی، اشاره میکند.

کاربرد پذیری دارای 5 مولفه اصلی است.

  1. Learnability | قابل یادگیری: امکانات و ویژگی‌ها باید به سادگی قابل فراگیری و یادگیری باشد. آیا در ابتدا کاربر میتواند با به سادگی یادبگیردکه از سیستم شما استفاده کند؟
  2. Efficiency | بهره‌وری: اگر کاربر آموخت چگونه با سیستم کار کند باید بتواند از آن بهره‌مند شود. آیا سیستم واقعا برای کاربر هدف شما مفید است؟
  3. Memorability | یادسپاری: کاربر باید بتواند مهارت‌های استفاده از طراحی را به یاد آورد، هنگامی که کاربران پس از یک دوره زمانی طولانی به سیستم دوباره باز می گردند، آیا میتوانند مهارت خود را بازسازی کنند؟
  4. Errors | خطاها: تعداد خطاهایی که کاربر در روبرویی با سیستم میگیرد چه مقدار است؟ آیا این خطاها کاربر را از مسیرش دور میکند؟
  5. Satisfaction | رضایتمندی: کاربر پس از استفاده از سیستم باید در لحظه خروج حس رضایتمندی داشته باشد. آیا کاربران شما راضی از سیستم شما هستند؟

بسیاری از معیار‌های دیگر هم وجود دارد که میتواند در کاربرد پذیری یک سیستم مهم است. آیا‌های دیگری نیز هستند که با داشتن پاسخ آنها شما به Usability مطلوب دست خواهید یافت.

چرا - اهمیت کاربرد‌پذیری

در وب، کاربردپذیری یک شرط اساسی برای بقا است. اگر استفاده از یک سایت سخت باشد، کاربر به راحتی آن را بسته و از آن خارج میشود. اگر صفحه اصلی نتواند به وضوح نشان دهد که وبسایت چه ارائه می‌کند و یا کاربران در این سایت چه کارهایی می‌توانند انجام دهند، کاربران سایت رو ترک می‌کنند. اگر کاربران در سایت گم شوند، سایت رو ترک می‌کنند. اگر خواندن اطلاعات یک وب سایت سخت باشد و یا جوابگوی سوالات کلیدی کاربران نباشد، آنها سایت رو ترک می‌کنند. نکته اینجا است که وب سایت محصولی نیست که بگوییم کاربران برای استفاده از آن یک دفترچه راهنما رو می‌خوانند یا بخواهند زمان زیادی صرف کنند برای اینکه از رابط کاربری سر در بیاورند. همینطور رقبا هم هر روز بیشتر شده و یک سایت چندین نمونه خواهد داشت پس الزامی به استفاده از سایت شما نیست!

بنابراین ترک کردن سایت اولین واکنش و طبیعتا آخرین واکنش! کاربران است وقتی که با سختی در سایت مواجه می‌شوند.  

یکی از قوانین ecommerce میگوید اگه کاربر نتواند محصول را پیدا کند نمی‌تواند آن را بخرد.

چطور -  روش بهبود کاربردپذیری


روشهای زیادی برای بررسی کاربردپذیری وجود دارد که یکی از اساسی‌ترین و مفید‌ترین روش، تست کاربری (user testing) است. که 3 مولفه دارد:

  • تعدادی از کاربران نماینده را به عنوان مشتریان سایت تجارت الکترونیک یا کارمندان یک اینترانت در دست داشته باشیم (در مورد دوم، آنها باید خارج از دپارتمان ما کار کنند)
  • از کاربران بخواهیم با طرح فعلی کارهایی که در وب سایت می